“ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅವಳು ಬೇರೆ ಮನೆಯವಳು, ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಮಾತು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆ ಮಾತ್ರ. ಇಂದಿನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮಾತು ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪು. ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ, ಈಗ ಮಗಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗನಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) 2005 ನಂತರ, ಮಗಳು ಕೂಡ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ವಾರಸುದಾರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಹೀಗಾದರೆ ಕಾನೂನು ನಿಖರವಾಗಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ? ಮಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ.
ಆಸ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ
ಮಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಆಸ್ತಿಯ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
1) ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Ancestral Property)
- ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿ.
- ಈ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.
- ತಂದೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದವರು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಬರೆದುಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
- ಮಗನಿಗೆ ಇರುವ ಹಕ್ಕು ಮಗಳಿಗೆ ಸಹ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
2) ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (Self-Acquired Property)
- ತಂದೆ ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ.
- ಇದನ್ನು ತಂದೆ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಿಲ್ (Will) ಮೂಲಕ ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡಬಹುದು.
- ಆದರೆ ತಂದೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ನಿಧನರಾದರೆ, ಈ ಆಸ್ತಿಯೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
2020ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು
‘ವಿನೀತಾ ಶರ್ಮಾ ವಿ. ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮಾ’ (2020) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮೊದಲು, “ತಂದೆ 2005ರ ಮೊದಲು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಮಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ” ಎಂಬ ಗೊಂದಲವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು:
ತಂದೆ ಬದುಕಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಮಗಳಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.
ಅಂದರೆ, ಮಗಳು ಕೂಡ ಮಗನಂತೆ ಕುಟುಂಬದ ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರವೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?
ಹೌದು, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇದೆ.
ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮಗಳು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ತಂದೆಯ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಇನ್ನೂ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಅದರರ್ಥ:
- ಮದುವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
- ವಿಧವೆಯಾದರೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
- ತಂದೆ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಹಕ್ಕು ಇದೆ
ಮಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ಕೇಳುವ ಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.
ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ?
ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಗಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
1) 20 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ವಿಭಾಗವಾದ ಆಸ್ತಿ
- ಆಸ್ತಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ 2004ರ ಮೊದಲು ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ
- ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದರೆ
→ ನಂತರ ಮಗಳು ಪಾಲು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
2) ಹಕ್ಕು ತ್ಯಾಗ ಪತ್ರ (Relinquishment Deed)
- ಮಗಳು ಸ್ವತಃ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿದ ಹಕ್ಕು ತ್ಯಾಗ ಪತ್ರ ನೀಡಿದ್ದರೆ
→ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಮಗಳ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು: ಸರಳ ಪಟ್ಟಿಕೆ
| ಸಂದರ್ಭ | ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ? | ವಿವರ |
|---|---|---|
| ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ | ಹೌದು ✅ | ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು |
| ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದೆ) | ಹೌದು ✅ | ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ |
| ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ (ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ) | ಇಲ್ಲ ❌ | ವಿಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ |
| 2004 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ವಿಭಾಗವಾದ ಆಸ್ತಿ | ಇಲ್ಲ ❌ | ಮರು ಹಕ್ಕು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ |
ಆಸ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು
ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ:
- ವಂಶವೃಕ್ಷ (Family Tree)
- ಪಹಣಿ (RTC)
- ಮ್ಯುಟೇಷನ್ ಪ್ರತಿ (Mutation Extract)
- ಮಾರಾಟ/ವಿಭಜನೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಪತ್ರ
- ತಂದೆಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ (ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ)
ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆ
ಆಸ್ತಿ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದರೆ:
- ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
- ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಟಿಷನ್ ಸೂಟ್ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಇಂದಿನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗಳ ಪಾಲು ಭಿಕ್ಷೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಆಕೆಯ ಹಕ್ಕು.
ಮದುವೆಯಾದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಗಳ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನಿನ ಅರಿವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಅಗತ್ಯ.
ಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ short title, thumbnail text, ಅಥವಾ YouTube description ಕೂಡ ಕೊಡಬಹುದು.